Wattpiek (Wp) omzetten naar kWh doe je door het vermogen van je zonnepanelen te vermenigvuldigen met het aantal vollaaduren per jaar. Een zonnepaneel van 400 Wp levert bij een gemiddelde van 875 vollasturen per jaar in Nederland ruwweg 350 kWh op. Dat is het directe verband tussen wattpiek en kilowattuur dat je nodig hebt om de jaarlijkse opbrengst te schatten.
Wat is het verschil tussen wattpiek en kWh?
Wattpiek (Wp) is een vermogensmaat: het geeft aan hoeveel watt een zonnepaneel levert onder standaard testomstandigheden (1.000 W/m² zonlicht, 25°C). Het is dus een momentopname van het maximale vermogen, geen energiemaat.
Een kilowattuur (kWh) is wél een energiemaat. Het is de hoeveelheid energie die je in de loop van de tijd opwekt of verbruikt. Eén kWh is gelijk aan 1.000 watt gedurende één uur. Op je energierekening staat altijd kWh, niet wattpiek. Dat maakt de omrekening zo belangrijk: je wilt weten wat je zonnepanelen in de praktijk opleveren.
De formule: wattpiek naar kWh
De basisformule is simpel:
kWh per jaar = Wp ÷ 1.000 × vollasturen per jaar
In Nederland kun je rekenen met gemiddeld 850 tot 950 vollasturen per jaar. Een vollastuur staat voor één uur met maximaal zonnestralingsaanbod. Gebruik je 875 als middenwaarde, dan ziet het er als volgt uit:
- 300 Wp paneel: 300 ÷ 1.000 × 875 = 262 kWh per jaar
- 400 Wp paneel: 400 ÷ 1.000 × 875 = 350 kWh per jaar
- 450 Wp paneel: 450 ÷ 1.000 × 875 = 394 kWh per jaar
- 500 Wp paneel: 500 ÷ 1.000 × 875 = 438 kWh per jaar
Dit zijn schattingen op basis van gemiddelde Nederlandse omstandigheden. De werkelijke opbrengst hangt af van de locatie, dakoriëntatie en schaduw.
Welke factoren beïnvloeden de omrekening?
Het aantal vollasturen verschilt per situatie. Een zuidgericht dak zonder schaduw haalt meer vollaaduren dan een oost-west opstelling of een dak met bomen in de buurt. Op een ideaal zuidgericht dak in Nederland kun je rekenen op zo’n 900 tot 950 uur per jaar. Bij een oost-west opstelling liggen de vollasturen eerder rond de 750 tot 800.
Temperatuur speelt ook een rol. Zonnepanelen leveren iets minder bij hoge temperaturen, ondanks veel zon. In de zomer zijn er meer zonuren, maar het rendement per uur is dan soms iets lager dan de testwaarde aangeeft. In de praktijk middelt dat grotendeels uit over het jaar.
Systeemverliezen tellen ook mee. De omvormer zet gelijkstroom om naar wisselstroom, maar dat gaat gepaard met een klein verlies van doorgaans 3 tot 5 procent. Bekabeling en vuil op de panelen kosten ook een beetje opbrengst. Reken daarom in de praktijk liever met een efficiëntie van 80 tot 85 procent van de theoretische waarde.
Rekenvoorbeeld voor een volledig systeem
Stel: je legt 10 zonnepanelen van elk 400 Wp op een zuidgericht dak. Het totale piekvermengen is dan 4.000 Wp, ofwel 4 kWp.
Theoretische opbrengst: 4 × 875 = 3.500 kWh per jaar. Na aftrek van 15 procent systeemverliezen kom je uit op ongeveer 2.975 kWh per jaar. Dat is een reële schatting voor een gemiddeld huishouden met een goed geplaatst systeem in Nederland. Een gemiddeld huishouden verbruikt naar schatting rond de 2.800 tot 3.200 kWh per jaar, dus met zo’n systeem dek je een groot deel van je verbruik.
Wanneer klopt de berekening niet?
De omrekening van wattpiek naar kWh geeft een goede schatting, maar is geen garantie. Als je dak sterk afwijkt van het zuiden, veel schaduw heeft van schoorstenen, dakkapellen of bomen, of als de panelen regelmatig vervuild zijn, kan de werkelijke opbrengst 10 tot 20 procent lager uitvallen dan berekend. Controleer na een vol kalenderjaar de werkelijke productie in je omvormerapp en vergelijk die met de berekening. Zo zie je snel of je systeem naar behoren functioneert.
Door het aantal wattpiek van je panelen te vermenigvuldigen met de vollasturen voor jouw dak, krijg je een betrouwbare schatting van de jaarlijkse kWh-opbrengst. Pas die schatting aan op basis van je dakoriëntatie en systeemverliezen, dan zit je dicht bij de praktijkwaarde.
