Een warmtepomp verbruikt gemiddeld tussen de 3.000 en 6.000 kWh per jaar aan elektriciteit, afhankelijk van de grootte van je woning, de isolatie en het type warmtepomp. Dat klinkt als veel, maar een warmtepomp levert per verbruikte kWh twee tot vijf keer zoveel warmte terug. Hoe je het exacte kWh-verbruik voor jouw situatie berekent, lees je hieronder.
Hoe bereken je hoeveel kWh een warmtepomp nodig heeft?
De basis voor de berekening is je huidige gasverbruik. Een veelgebruikte formule luidt: vermogen warmtepomp in kW = (aantal m³ gas per jaar × 8) gedeeld door 8.760 (het aantal uren in een jaar). Met dat vermogen kun je vervolgens het jaarlijkse elektriciteitsverbruik schatten.
Een concreet voorbeeld: stel je gebruikt 1.500 m³ gas per jaar. Dan is het benodigde vermogen: 1.500 × 8 = 12.000, gedeeld door 8.760 = afgerond 1,4 kW. Maar een warmtepomp draait niet 8.760 uur per jaar op vol vermogen. In de praktijk reken je eerder met zo’n 2.000 tot 2.500 vollasturen per jaar. Dat geeft een elektriciteitsverbruik van ruwweg 1,4 kW × 2.200 uur = ongeveer 3.000 kWh per jaar in dit voorbeeld.
Heb je een groter huis met 2.500 m³ gasverbruik per jaar, dan kom je al snel op 5.000 tot 6.000 kWh aan elektriciteit. De isolatiewaarde van je woning maakt het grootste verschil: een slecht geïsoleerd huis vraagt een krachtigere pomp, die ook meer stroom verbruikt.
De COP bepaalt het werkelijke stroomverbruik
De COP (Coefficient of Performance) is de verhouding tussen geleverde warmte en gebruikte elektriciteit. Een warmtepomp met een COP van 4 levert voor elke kWh stroom 4 kWh warmte. Hoe hoger de COP, hoe lager het kWh-verbruik voor dezelfde hoeveelheid warmte.
In de praktijk schommelt de COP van een lucht-water warmtepomp tussen de 2,5 en 4, afhankelijk van de buitentemperatuur. Bij vriesweer daalt de COP, bij zacht weer stijgt hij. Een bodem-water warmtepomp heeft een stabielere COP van 4 tot 5, omdat de bodemtemperatuur nauwelijks wisselt.
Reken je met een gemiddelde COP van 3 en een warmtevraag van 15.000 kWh per jaar (typisch voor een tussenwoning), dan verbruik je 15.000 ÷ 3 = 5.000 kWh aan elektriciteit. Met een COP van 4 zakt dat naar 3.750 kWh.
Vuistgetallen per woningtype
Voor een snelle inschatting kun je de volgende richtgetallen gebruiken. Dit zijn gemiddelden; jouw situatie kan afwijken op basis van isolatie, bewonersgedrag en klimaatinstelling.
- Klein appartement of goed geïsoleerde woning (tot 80 m²): 2.000 tot 3.000 kWh per jaar
- Tussenwoning of halfvrijstaand (80 tot 120 m²): 3.000 tot 5.000 kWh per jaar
- Grotere (vrijstaande) woning (120 m² en meer): 5.000 tot 8.000 kWh per jaar
- Slecht geïsoleerde woning zonder vloer- of spouwmuurisolatie: kan oplopen tot 10.000 kWh of meer
Een warmtepomp die ook warm tapwater verzorgt, verbruikt daar bovenop nog gemiddeld 1.000 tot 2.000 kWh extra per jaar, afhankelijk van het aantal bewoners.
Wanneer is het verbruik hoger dan verwacht?
Er zijn situaties waarbij een warmtepomp meer kWh verbruikt dan de berekening voorspelt. De meest voorkomende oorzaken zijn een te hoge aanvoertemperatuur (boven 45 °C), wat nodig is bij radiatoren in plaats van vloerverwarming. Bij hogere aanvoertemperaturen daalt de COP sterk, soms naar 2 of zelfs lager. Ook een te klein systeem dat voortdurend op vol vermogen draait, of een slecht ingeregeld systeem, zorgt voor onnodig hoog verbruik.
Bijverwarming via een elektrische weerstandsverwarmer (de zogenaamde back-upverwarmer of heater die bij veel warmtepompen ingebouwd zit) heeft een COP van 1. Als die regelmatig bijspringt, loopt je stroomrekening snel op. Controleer in de instellingen of de back-upverwarmer niet te snel inschakelt.
De nauwkeurigste manier om het kWh-verbruik voor jouw specifieke woning te berekenen, is een energieadvies of warmtevraagberekening (NEN 12831) laten uitvoeren. Daarin worden de isolatiewaarden, raamoppervlakken en ventilatie meegenomen. Dat geeft een reëlere uitkomst dan vuistgetallen alleen.
