Een gemiddelde afwasmachine verbruikt ongeveer 230 kWh per jaar. Bij een stroomtarief van €0,27 per kWh (het gemiddelde dynamische tarief in 2025 volgens de ANWB) komt dat neer op ruim €62 per jaar, ofwel iets meer dan €5 per maand. Dat is overigens het verbruik bij normaal gebruik, dus reken op één à twee draaibeurten per dag.
Of dat veel of weinig is, hangt sterk af van hoe je de machine gebruikt, hoe oud hij is en welk programma je kiest. Hieronder zie je precies waar de verschillen zitten.
Hoeveel stroom verbruikt een afwasmachine per beurt?
Een moderne afwasmachine met energielabel A gebruikt per wasbeurt gemiddeld 0,7 tot 1,0 kWh. Oudere modellen (label D of lager) kunnen oplopen tot 1,5 kWh per beurt. Het programma maakt daarbij een groot verschil: een eco-programma is zuiniger dan een intensief programma, ook al duurt het langer. De machine verwarmt het water bij een eco-stand op lagere temperatuur, wat veel energie scheelt.
Een snel overzicht van het gemiddelde verbruik per programma:
| Programma | Temperatuur | Verbruik per beurt |
|---|---|---|
| Eco | 50°C | 0,7 tot 0,9 kWh |
| Normaal | 55-60°C | 0,9 tot 1,1 kWh |
| Intensief | 65-70°C | 1,2 tot 1,5 kWh |
| Snel (45°C) | 45°C | 0,8 tot 1,0 kWh |
De getallen hierboven zijn gemiddelden. Jouw afwasmachine kan iets hoger of lager uitkomen, afhankelijk van het merk en bouwjaar.
Jaarkosten berekend: wat betaal je aan stroom?
Stel je draait de machine eens per dag op het eco-programma (0,8 kWh per beurt). Dan kom je op 365 x 0,8 = 292 kWh per jaar. Bij €0,27 per kWh is dat afgerond €79 per jaar. Draai je hem minder (bijvoorbeeld vijf keer per week), dan zit je dichter bij 208 kWh en betaal je rond €56 per jaar.
Het jaarverbruik van 230 kWh dat de ANWB noemt als gemiddelde, gaat uit van iets minder dan één beurt per dag en een mix van programma’s. In de praktijk zie je dus een bandbreedte van ruwweg €50 tot €90 per jaar, afhankelijk van gebruik en type machine.
Wat bepaalt het verbruik van een afwasmachine?
De grootste verbruiker in een afwasmachine is de verwarmingsspiraal. Het grootste deel van het energieverbruik gaat naar het opwarmen van water, niet naar de pomp of het droogproces. Dat verklaart waarom programma’s op een lagere temperatuur zo veel schelen.
Verder spelen deze factoren een rol:
- Energielabel: een A-label machine verbruikt aanzienlijk minder dan een D-label model.
- Leeftijd van de machine: modellen van tien jaar of ouder zijn vaak een stuk minder zuinig dan huidige apparaten.
- Vulling: een halfvolle machine verbruikt evenveel als een volle. Wacht dus tot de machine echt vol is.
- Droogstand: de droogfunctie met verwarmde lucht vreet extra stroom. Openspoelen en lucht laten drogen is zuiniger.
- Watertemperatuur van het leidingwater: koud water in de zomer hoeft minder opgewarmd te worden dan water in de winter.
Afwasmachine versus met de hand afwassen: wat verbruikt meer?
Een veelgehoord misverstand is dat met de hand afwassen zuiniger is. Dat klopt voor stroom, maar niet voor water. Een volle, moderne afwasmachine gebruikt zo’n 10 tot 13 liter water per beurt. Met de hand afwassen kost al snel het dubbele, zeker als je de kraan laat lopen. Voor het waterverbruik wint de machine dus bijna altijd. Voor het stroomverbruik is het afhankelijk van de boiler die je gebruikt voor warm water: een elektrische boiler maakt de vergelijking al snel gelijkwaardig.
Tips om het verbruik van je afwasmachine te verlagen
- Gebruik het eco-programma als standaard. Het duurt langer, maar verbruikt minder stroom.
- Draai de machine alleen als hij volledig gevuld is.
- Zet de droogstand uit of open de deur na de wascyclus zodat de vaat lucht droogt.
- Spoel vuile borden niet voor onder de kraan, maar veeg ze af met een stuk keukenpapier of een spatel.
- Overweeg de machine ’s nachts te draaien als je een dynamisch stroomtarief hebt: stroom is dan vaak goedkoper.
Het verbruik van een afwasmachine valt in de meeste huishoudens mee: een paar tientjes per maand, mits je de machine vol laadt en het eco-programma gebruikt. De grootste winst zit in die twee gewoontes. Een nieuw energiezuinig model aanschaffen loont pas echt als je huidige machine ouder is dan tien jaar of een slecht energielabel heeft.
