Het werkelijk verbruik van een auto is het brandstofverbruik dat je in de praktijk meetelt, niet het cijfer dat de fabrikant opgeeft. Die twee lopen bijna altijd uiteen, en de kloof is groter dan de meeste rijders verwachten. Al een verschil van 1 liter per 100 kilometer extra kan over een heel wagenparkjaar oplopen tot meer dan 22.000 euro aan extra brandstofkosten.
Voor particulieren speelt datzelfde principe. Rij je meer dan het gecertificeerde verbruik, dan betaal je elke tank iets meer dan je had ingecalculeerd. Over tienduizenden kilometers telt dat flink op.
Waarom wijkt het werkelijk verbruik af van de WLTP-norm?
De WLTP (Worldwide Harmonised Light Vehicles Test Procedure) is een gestandaardiseerde testmethode die in een laboratorium wordt uitgevoerd. De test simuleert rijgedrag op een rollenbank, onder vaste temperatuur en zonder wind. De werkelijkheid ziet er anders uit: rijstijl, buitentemperatuur, belading, airco-gebruik en wegtype beïnvloeden allemaal het verbruik.
Concrete factoren die het werkelijk verbruik verhogen ten opzichte van de WLTP-opgave:
- Rijstijl: Snel optrekken en laat remmen kost aanzienlijk meer brandstof dan rustig en vooruitkijkend rijden.
- Snelweg versus stad: Constant hoge snelheid, zeker boven de 120 km/u, verhoogt het verbruik sterk door luchtweerstand.
- Klimaatinstallatie: Airco en verwarming leggen een extra last op de motor of het accupakket.
- Buitentemperatuur: Koude motoren verbruiken meer, en bij elektrische auto’s neemt de actieradius bij vorst merkbaar af.
- Belading en aanhanger: Extra gewicht vraagt meer energie, zeker bij optrekken en heuvelachtig terrein.
- Bandenspanning: Te lage spanning vergroot de rolweerstand en verhoogt het verbruik.
Het verschil in euro’s: een rekenvoorbeeld
Stel: een auto heeft een WLTP-verbruik van 6,0 liter per 100 kilometer. In de praktijk verbruik je 7,0 liter. Je rijdt 25.000 kilometer per jaar. Bij een brandstofprijs van 1,90 euro per liter kost dat verschil van 1 liter:
| Situatie | Verbruik | Jaarlijkse brandstofkosten |
|---|---|---|
| WLTP-norm | 6,0 L/100 km | 2.850 euro |
| Werkelijk verbruik | 7,0 L/100 km | 3.325 euro |
| Verschil | 1,0 L/100 km extra | 475 euro per jaar méér |
Bij een wagenpark van vijftig auto’s loopt dat al snel op naar meer dan 22.000 euro extra per jaar, puur door die ene liter afwijking. Dat verklaart waarom zakelijke rijders en wagenparkbeheerders het werkelijk verbruik per voertuig actief bijhouden.
Hoe meet je je eigen werkelijk verbruik?
De meest betrouwbare methode is de volgetankmethode. Vul de tank vol, noteer de kilometerstand, rij een representatieve periode en tank vervolgens weer vol. Deel het aantal getankte liters door het aantal gereden kilometers en vermenigvuldig met 100. Dat geeft je het werkelijk verbruik in liters per 100 kilometer.
Veel auto’s tonen ook een gemiddeld verbruik op het boordcomputer-display. Dat getal is handig als indicatie, maar is soms niet helemaal nauwkeurig omdat het gebaseerd is op berekeningen van de brandstoftoevoer, niet op werkelijk getankte liters. De volgetankmethode geeft het eerlijkste beeld.
Apps en ritregistratiesystemen, zoals die zakelijke rijders vaak gebruiken, kunnen het werkelijk verbruik per rit en per bestuurder bijhouden. Dat maakt het makkelijker om te zien wie zuinig rijdt en waar de uitschieters zitten.
Wat is een realistisch werkelijk verbruik?
Als vuistregel geldt dat het werkelijk verbruik bij benzine- en dieselauto’s gemiddeld 10 tot 20 procent hoger uitvalt dan de WLTP-opgave. Bij rijden op de snelweg met constante hoge snelheid kan dat oplopen tot 25 procent of meer. Bij elektrische auto’s speelt hetzelfde principe: de werkelijke actieradius in de winter, op de snelweg of met volle belading is doorgaans 20 tot 30 procent lager dan de officiële WLTP-range.
Bij plug-in hybrides is het verschil soms nog groter, zeker als de auto weinig of niet elektrisch wordt opgeladen en de verbrandingsmotor het grootste deel van het werk doet.
Wil je een auto vergelijken op zuinigheid, gebruik de WLTP-cijfers dan als relatieve maatstaf, niet als absolute belofte. Een auto met 5,5 liter WLTP is in de praktijk waarschijnlijk zuiniger dan een met 6,5 liter WLTP, maar allebei zullen ze in werkelijkheid meer verbruiken dan de fabrikant aangeeft. Houd bij de berekening van je rijkosten altijd rekening met een opslag van 10 tot 20 procent boven het opgegeven cijfer.
