12 volt zegt op zichzelf niets over het vermogen in watt. Hoeveel watt 12 volt is, hangt altijd af van de stroomsterkte in ampère. De formule is eenvoudig: watt = volt × ampère. Zonder het aantal ampère kun je de watt niet bepalen.
Een ledstrip op 12 volt die 2,5 ampère verbruikt, heeft een vermogen van 12 × 2,5 = 30 watt. Gebruik je dezelfde spanning met een apparaat van 5 ampère, dan kom je op 60 watt. De spanning is dus slechts één van de twee benodigde gegevens.
De formule: hoeveel watt is 12 volt bij verschillende ampères?
De basisformule komt uit de wet van Ohm en ziet er zo uit:
Watt (W) = Volt (V) × Ampère (A)
Voor 12 volt betekent dat concreet: vermenigvuldig 12 met het aantal ampère dat het apparaat verbruikt. Hieronder zie je een aantal veelvoorkomende combinaties:
| Ampère (A) | Volt (V) | Watt (W) |
|---|---|---|
| 0,5 A | 12 V | 6 W |
| 1 A | 12 V | 12 W |
| 2 A | 12 V | 24 W |
| 2,5 A | 12 V | 30 W |
| 5 A | 12 V | 60 W |
| 10 A | 12 V | 120 W |
| 20 A | 12 V | 240 W |
Je ziet dat het vermogen rechtstreeks meegroeit met het aantal ampère. Verdubbel je de ampère, dan verdubbel je ook de watt.
Waar vind je het aantal ampère?
Het aantal ampère staat bijna altijd op het apparaat zelf, op het typeplaatje of in de handleiding. Soms staat er al direct het vermogen in watt vermeld. In dat geval kun je de formule ook omdraaien om de ampère te berekenen: ampère = watt ÷ volt.
Staat er bijvoorbeeld 36 W op een 12 volt leddriver? Dan verbruikt die 36 ÷ 12 = 3 ampère. Dat is handig als je wilt weten welke zekering of welk kabeldoorsnede je nodig hebt.
Praktische voorbeelden bij 12 volt
12 volt komt je op veel plekken tegen: in auto’s, campers, boten, zonnepaneel-installaties en 12 volt ledverlichting. In al die situaties werkt de rekenregel hetzelfde. Een paar herkenbare situaties:
- Een 12 volt ledstrip van 2,5 A verbruikt 30 watt.
- Een 12 volt autoradio van 5 A heeft een vermogen van 60 watt.
- Een 12 volt koelbox die 4 A trekt, verbruikt 48 watt.
- Een 12 volt acculader van 10 A levert 120 watt aan laadvermogen.
Bij een camper of boot is het nuttig om alle verbruikers op te tellen in ampère of watt, zodat je weet hoe groot je accu of zonnepaneel moet zijn. Weet je alleen de watt van elk apparaat, deel die dan door 12 om het ampèreverbruik te krijgen.
Wanneer klopt de berekening niet precies?
Bij wisselstroom (zoals in het stopcontact thuis) speelt ook de zogenoemde vermogensfactor mee, maar bij 12 volt werk je bijna altijd met gelijkstroom. Bij gelijkstroom klopt de formule watt = volt × ampère altijd exact, zonder correctiefactor. Je hoeft dus geen ingewikkeldere berekening toe te passen.
Eén kanttekening: sommige apparaten geven een piekverbruik aan en een gemiddeld verbruik. Het typeplaatje toont meestal het maximale verbruik. Houd daar rekening mee bij het kiezen van een zekering of voeding: kies iets met wat ruimte boven het maximale verbruik, zodat je niet tegen de limiet aanloopt.
De berekening zelf blijft altijd hetzelfde: vermenigvuldig 12 met het aantal ampère en je weet direct hoeveel watt een apparaat op 12 volt verbruikt. Zo simpel is het.
