Een warmtepomp heeft gemiddeld een vermogen van 6.000 tot 12.000 watt (6 tot 12 kW) voor een doorsnee Nederlandse woning. Het exacte aantal watt dat jouw warmtepomp nodig heeft, hangt af van hoe goed je huis geïsoleerd is, hoe groot het is, en wat je tapwaterbehoefte is. Kies je warmtepomp te klein, dan haalt hij de gewenste temperatuur niet. Kies je hem te groot, dan draait hij inefficiënt en onnodig duur.
Wat bepaalt hoeveel watt warmtepomp jij nodig hebt?
Het benodigde vermogen in watt wordt bepaald door de zogenaamde warmtevraag van je woning. Dat is de hoeveelheid warmte die je huis verliest op de koudste dag van het jaar, uitgedrukt in watt. Hoe beter je woning geïsoleerd is, hoe lager die warmtevraag en hoe minder watt je warmtepomp hoeft te leveren.
De drie belangrijkste factoren zijn:
- Isolatieniveau: Een slecht geïsoleerde woning van 120 m² heeft al snel 10 tot 12 kW nodig. Diezelfde woning goed geïsoleerd (vloer, dak, spouwmuur, driedubbel glas) kan toe met 5 tot 6 kW.
- Oppervlakte: Meer m² betekent doorgaans meer verliesoppervlak en dus meer benodigde watt.
- Tapwaterbehoefte: Een groot gezin vraagt meer warm tapwater. Dat kan het minimale vermogen omhoog duwen, zeker als de warmtepomp ook het tapwater verwarmt.
Hoeveel watt warmtepomp per type woning?
Onderstaande tabel geeft een richtlijn. De werkelijke situatie kan afwijken; een professionele berekening (ook wel een koudeberekening of warmteverliesberekening) is altijd verstandig voordat je een keuze maakt.
| Type woning | Isolatieniveau | Globaal vermogen |
|---|---|---|
| Appartement (~70 m²) | Goed geïsoleerd | 3 tot 5 kW |
| Rijtjeswoning (~100 m²) | Gemiddeld geïsoleerd | 5 tot 7 kW |
| Twee-onder-een-kapwoning (~130 m²) | Gemiddeld geïsoleerd | 7 tot 9 kW |
| Vrijstaande woning (~160 m²) | Matig geïsoleerd | 9 tot 12 kW |
| Vrijstaande woning (~160 m²) | Slecht geïsoleerd | 12 kW of meer |
Waarom 6 kW vaak als ondergrens geldt
In de praktijk wordt 6 kW (6.000 watt) veel gezien als een realistisch minimum voor een zelfstandige woning. De reden: zelfs een goed geïsoleerd rijtjeswoning heeft op een strenge winterdag al snel 4 tot 5 kW aan warmtevraag, en de tapwaterbereiding vraagt er nog eens bovenop. Een warmtepomp van 4 of 5 kW kan dan net tekort schieten, zeker als het gezin in de toekomst groeit of de tapwatervraag toeneemt.
Bovendien slijten warmtepompen na 10 tot 15 jaar licht in vermogen. Wie nu precies op de grens zit, kan later problemen krijgen. Een kleine buffer van 1 tot 2 kW extra is geen luxe.
Te veel watt: ook dat is een probleem
Een warmtepomp die te groot is voor de warmtevraag, schakelt voortdurend aan en uit. Dit heet “korte cyclustijden” of short cycling. Het resultaat: meer slijtage, minder efficiëntie en een hogere energierekening dan nodig. Groter is bij een warmtepomp dus zeker niet altijd beter.
Moderne warmtepompen met een inverterregeling (variabel toerental) hebben hier minder last van, omdat ze het vermogen kunnen afschalen. Toch geldt ook daarvoor: kies niet meer dan twee keer de berekende warmtevraag.
Warmteverliesberekening: de juiste methode
De enige betrouwbare manier om te weten hoeveel watt warmtepomp jij nodig hebt, is een warmteverliesberekening door een installateur. Die berekent aan de hand van vloeroppervlak, geveloppervlak, raamoppervlak, isolatiewaarden (Rc-waarden) en de lokale buitentemperatuur hoe groot de warmtevraag is. In Nederland rekent men daarvoor met een buitentemperatuur van min 10 graden Celsius als maatgevende dag.
Vraag bij voorkeur twee of drie offertes aan, zodat je de berekeningen naast elkaar kunt leggen. Wijkt één installateur sterk af van de anderen, vraag dan door op de aannames.
Een rekenregel als vuistregel: slecht geïsoleerde woningen hebben ruwweg 60 tot 100 watt warmteverlies per m² vloeroppervlak; goed geïsoleerde woningen zitten op 30 tot 50 watt per m². Vermenigvuldig je woonoppervlak met dat getal en je hebt een eerste schatting van het benodigde vermogen in watt.
Kortom: voor de meeste Nederlandse woningen zit het benodigde vermogen tussen de 6.000 en 10.000 watt, met 6 kW als praktisch minimum. Laat altijd een warmteverliesberekening maken voor je iets aanschaft, zodat je niet voor verrassingen staat op de koudste dag van het jaar.
