Druk je op je telefoon en gaat het licht aan, of verandert de kleur automatisch als jij dat wilt? Zo werkt slimme verlichting in de basis: LED-lampen met een ingebouwde chip communiceren draadloos met een app, een hub of een spraakassistent, zodat jij de verlichting op afstand kunt bedienen en instellen. Hoe dat precies in zijn werk gaat, lees je hieronder stap voor stap.
De onderdelen van een slim verlichtingssysteem
Een slim verlichtingssysteem bestaat uit een paar vaste onderdelen. Ten eerste zijn er de slimme lampen zelf. Dit zijn LED-lampen met een kleine chip erin. Die chip zorgt voor de draadloze verbinding en regelt de verlichting op basis van jouw opdrachten.
Daarna heb je een manier nodig om die lampen aan te sturen. Dat kan op drie manieren: via een app op je telefoon, via een hub, of via een spraakassistent. Welke route je kiest, hangt af van het systeem dat je gebruikt.
Wat doet een hub precies?
Een hub is een klein kastje dat je op je router aansluit. Het fungeert als tussenstation tussen jouw lampen en je telefoon of wifi-netwerk. De lampen praten niet rechtstreeks met je router, maar met de hub. Die hub stuurt de signalen door naar jouw app.
Niet alle slimme lampen hebben een hub nodig. Sommige verbinden zich direct met je wifi-netwerk. Die lampen zijn makkelijker te installeren, maar bij grote aantallen lampen kan dat je wifi-netwerk belasten. Lampen die via een hub werken, gebruiken vaak een apart protocol zoals Zigbee. Dat protocol is zuiniger met energie en stabieler bij meerdere lampen tegelijk.
Hoe werkt slimme verlichting via wifi en Zigbee?
Er zijn twee veelgebruikte manieren waarop slimme lampen draadloos communiceren:
- Wifi-lampen: Je sluit ze direct aan op je thuisnetwerk. Geen hub nodig. Je kunt ze instellen via een app op je telefoon. Handig voor kleine aantallen lampen.
- Zigbee-lampen: Deze lampen bevatten een slimme chip en communiceren via het Zigbee-protocol. Ze werken samen met een hub. Zodra je zo’n lamp inschroeft en de hub actief is, begint de lamp te knipperen. Dat is het teken dat de lamp een verbinding zoekt. Daarna koppel je de lamp via de app aan de hub.
Zigbee heeft als voordeel dat de lampen onderling ook met elkaar kunnen communiceren. Ze vormen een soort netwerk van lampen. Dat maakt het systeem stabieler, ook als een lamp verder weg staat van de hub.
Bedienen via je stem, app of timer
Als de lampen eenmaal verbonden zijn, kun je ze op verschillende manieren bedienen. Via een app op je telefoon kun je het licht aan- en uitzetten, dimmen, en de kleur of kleurtemperatuur aanpassen. Je kunt ook schema’s instellen, zodat het licht automatisch aangaat op een vaste tijd.
Via een spraakassistent geef je gewoon een opdracht. Zeg wat je wilt en de lamp reageert. Dat werkt via je wifi-netwerk en de app die aan de lampen is gekoppeld.
Veel systemen werken ook met automatisering. Zo kun je instellen dat het licht aangaat als jij thuiskomt, of dat het ’s avonds langzaam dimt richting bedtijd. Daarvoor gebruik je de app of een slim thuissysteem dat de verschillende apparaten in je huis met elkaar verbindt.
Praktische stappen om te beginnen
- Kies het type lamp: wifi of Zigbee. Wifi is makkelijker bij een of twee lampen. Zigbee is stabieler bij meerdere lampen.
- Heb je Zigbee-lampen? Koop dan ook een bijpassende hub en sluit die aan op je router.
- Download de bijbehorende app op je telefoon.
- Schroef de lamp in de fitting. Zet de lamp aan via de gewone lichtschakelaar.
- Volg de stappen in de app om de lamp te koppelen aan de hub of aan je wifi.
- Stel schema’s, kleuren of automatiseringen in via de app.
Wat kost slimme verlichting qua energie?
Slimme lampen zijn altijd LED-lampen. LED is al een stuk zuiniger dan oudere gloeilampen. Daar komt bij dat je met slimme verlichting precies kunt instellen wanneer het licht brandt en hoe fel. Dat voorkomt dat lampen onnodig aan blijven. Daardoor ligt het verbruik in de praktijk vaak lager dan bij gewone lampen die je vergeet uit te doen.
Een nadeel is dat slimme lampen ook in stand-by stroom verbruiken, omdat de chip altijd aan moet blijven om signalen te ontvangen. Dat verbruik is klein, maar het is er wel.
Slimme verlichting en andere apparaten
Slimme lampen zijn goed te combineren met andere slimme apparaten in huis, zoals slimme thermostaten, beveiligingscamera’s of bewegingssensors. Koppel je een bewegingssensor aan je verlichtingssysteem, dan gaat het licht vanzelf aan als iemand een ruimte binnenloopt. Zo bouw je stap voor stap een slim huis op, zonder dat je alles in één keer hoeft te vervangen.
Veelgestelde vragen
Wat is Zigbee bij slimme verlichting?
Zigbee is een draadloos protocol dat slimme lampen gebruiken om met een hub te communiceren. Het verbruikt weinig energie en is stabiel bij grotere aantallen lampen. De lampen kunnen onderling ook signalen doorgeven, waardoor het bereik groter wordt.
Heb ik een hub nodig voor slimme verlichting?
Dat hangt af van het type lamp. Wifi-lampen verbinden direct met je thuisnetwerk en hebben geen hub nodig. Zigbee-lampen werken wel via een hub. Een hub maakt het systeem stabieler, maar vraagt een kleine extra investering en installatiestap.
Kan ik slimme lampen bedienen als ik niet thuis ben?
Ja, als je lampen via een app zijn verbonden met je wifi-netwerk of hub, kun je ze ook op afstand bedienen. Je hebt dan wel een actieve internetverbinding nodig op je telefoon.
Werkt slimme verlichting ook als de wifi uitvalt?
Bij wifi-lampen werkt de bediening via de app dan niet meer. De lamp zelf blijft wel gewoon werken als je de normale schakelaar gebruikt. Zigbee-systemen met een hub functioneren soms nog gedeeltelijk, afhankelijk van het systeem.
Kan ik slimme lampen combineren met mijn gewone lichtschakelaar?
Je kunt de lamp aan en uit zetten via de gewone schakelaar, maar dan gebruik je de slimme functies niet. Het is beter om de schakelaar altijd aan te laten en de lamp via de app of een slim schakelaar te bedienen. Zet je de schakelaar uit, dan verliest de lamp zijn stroomtoevoer en kan hij geen signalen meer ontvangen.
