Een volledig elektrische warmtepomp verbruikt gemiddeld ongeveer 3.200 kWh aan stroom per jaar. Dat is aanzienlijk meer dan de meeste andere huishoudelijke apparaten, maar het is ook de enige energiebron die de warmtepomp gebruikt. Of dat veel of weinig is, hangt af van je situatie: het type warmtepomp, de isolatie van je huis en hoe warm je het binnen wilt hebben.
Voor de meeste huishoudens is het energieverbruik van de warmtepomp de grootste post op de stroomrekening. Tegelijk vervangt de warmtepomp de aardgasrekening volledig of gedeeltelijk, dus het totaalplaatje is genuanceerder dan alleen het stroomverbruik.
Wat bepaalt het energieverbruik van een warmtepomp?
Het stroomverbruik van een warmtepomp is niet voor elk huishouden hetzelfde. Een aantal factoren bepaalt hoeveel kilowattuur je per jaar verbruikt:
- Type warmtepomp. Een lucht-water warmtepomp werkt minder efficiënt bij lage buitentemperaturen dan een bodemwarmtepomp. In de winter, als de vraag naar warmte het grootst is, trekt een lucht-water warmtepomp daardoor meer stroom.
- COP en SCOP. De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt in de COP (coëfficiënt of performance). Een COP van 3 betekent dat de warmtepomp voor elke kilowattuur stroom 3 kilowattuur warmte levert. De SCOP is het jaargemiddelde en is in de praktijk relevanter.
- Isolatie van je woning. In een slecht geïsoleerde woning draait de warmtepomp langer en harder, wat direct leidt tot hoger stroomverbruik. Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming is de ideale combinatie.
- Stooklijn en ingestelde temperatuur. Hoe hoger de gewenste aanvoertemperatuur van het verwarmingssysteem, hoe meer stroom de warmtepomp verbruikt.
- Warm water. Als de warmtepomp ook het tapwater verwarmt, telt dat mee in het totale verbruik.
Gemiddeld energieverbruik warmtepomp per type
Hieronder een overzicht van de globale jaarlijkse stroomverbruiken per type warmtepomp, gebaseerd op een gemiddeld Nederlands huishouden (tussenwoning, 4 personen). Dit zijn richtcijfers; de werkelijkheid kan per situatie flink afwijken.
| Type warmtepomp | Gemiddeld jaarverbruik |
|---|---|
| Lucht-water warmtepomp (volledig elektrisch) | circa 3.200 kWh |
| Bodem-water warmtepomp | circa 2.500 tot 3.000 kWh |
| Hybride warmtepomp (combi met cv-ketel) | circa 1.000 tot 1.800 kWh stroom |
De hybride warmtepomp verbruikt minder stroom omdat de cv-ketel bijspringt op momenten dat het buiten erg koud is. Dat maakt het stroomverbruik een stuk lager, maar dan heb je ook nog het gasverbruik van de ketel erbij.
Wat kost dat energieverbruik in geld?
Volgens de ANWB kost een volledig elektrische warmtepomp bij een gemiddeld dynamisch stroomtarief naar schatting rond een paar honderd euro per jaar aan stroom voor de verwarming. Het exacte bedrag hangt sterk af van het stroomtarief dat je betaalt. Bij een vast tarief van (naar schatting rond 2026) ongeveer 0,25 tot 0,35 euro per kWh komt 3.200 kWh neer op een jaarlijkse stroomkost van ruwweg 800 tot 1.100 euro voor de warmtepomp alleen.
Ter vergelijking: een gemiddeld huishouden dat alleen op aardgas verwarmt, betaalt jaarlijks voor 1.500 tot 2.000 m³ gas. Of een warmtepomp goedkoper uitvalt, hangt dus volledig af van de verhouding tussen de gas- en stroomprijs op het moment van gebruik.
Energieverbruik warmtepomp verlagen: praktische tips
Je kunt het stroomverbruik van je warmtepomp beperken zonder in te leveren op comfort. Een paar concrete maatregelen:
- Stel de stooklijn laag in. Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe efficiënter de warmtepomp werkt. Streef naar 35 tot 45 graden aanvoer, zeker als je vloerverwarming hebt.
- Zorg voor goede isolatie. Dakisolatie, vloerisolatie en dubbel glas verminderen de warmtevraag en daarmee het stroomverbruik direct.
- Laad warm water overdag op. Als je zonnepanelen hebt, stel de warmtepomp dan zo in dat hij overdag het boiler opwarmt. Zo gebruik je zoveel mogelijk zelf opgewekte stroom.
- Gebruik nachtvorstcompensatie niet te hoog. Een te hoge nachtvorstinstelling laat de warmtepomp onnodig vroeg en hard werken op koude nachten.
- Laat de warmtepomp continu draaien op een lage stand. Warmtepompen werken efficiënter als ze doordraaien op een laag vermogen dan als ze vaak aan en uit schakelen.
Warmtepomp combineren met zonnepanelen
Wie een warmtepomp heeft en ook zonnepanelen legt, kan het netto stroomverbruik flink verlagen. Een gemiddeld systeem van 10 tot 14 zonnepanelen wekt per jaar zo’n 3.000 tot 4.000 kWh op. Dat dekt in theorie het volledige stroomverbruik van de warmtepomp. In de praktijk is de match niet perfect, omdat de warmtepomp het meest draait in de winter als de zon het minst schijnt. Toch verlagen zonnepanelen de energiekosten van een warmtepomp aanzienlijk.
Het energieverbruik van een warmtepomp vraagt dus om een eerlijk totaalplaatje: het stroomverbruik is hoger dan bij een gemiddeld huishouden, maar de gasrekening verdwijnt geheel of grotendeels. Hoe goed jouw situatie uitpakt, hangt af van de isolatiewaarde van je woning, het type warmtepomp en de energieprijzen op dat moment. Met de juiste instellingen en eventuele zonnepanelen haal je het meeste rendement uit je systeem.
