Een lucht-water warmtepomp verbruikt gemiddeld tussen de 3.000 en 5.000 kWh elektriciteit per jaar. Dat klinkt als een flink getal, maar het zegt weinig zonder context: een warmtepomp levert namelijk meer energie dan hij verbruikt. Hoe dat precies werkt, wat jouw verbruik bepaalt en wat je daarmee betaalt, lees je hieronder.
Waarom het verbruik van een lucht-water warmtepomp zo varieert
Die bandbreedte van 3.000 tot 5.000 kWh per jaar is breed, en dat is niet voor niets. Verschillende factoren hebben een grote invloed op hoeveel elektriciteit jouw warmtepomp daadwerkelijk gebruikt:
- Isolatie van je woning: een slecht geïsoleerd huis vraagt meer verwarmingsvermogen, waardoor de warmtepomp harder en langer moet draaien.
- Grootte van de woning: een rijtjeshuis van 80 m² verbruikt minder dan een vrijstaande woning van 200 m².
- Buitentemperatuur: hoe kouder het buiten is, hoe harder de warmtepomp moet werken. In een strenge winter stijgt het verbruik merkbaar.
- Warmwatergebruik: als de warmtepomp ook je tapwater verwarmt, telt dat extra mee in het verbruik.
- Ingestelde watertemperatuur: lage-temperatuurverwarming (zoals vloerverwarming op 35°C) is efficiënter dan radiatoren die 55°C of meer nodig hebben.
- Kwaliteit van de installatie: een verkeerd ingestelde of onderdimensioneerde warmtepomp verbruikt meer dan nodig.
Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming kan uitkomen op zo’n 3.000 kWh per jaar. Een oudere woning met radiatoren en warm tapwater via dezelfde warmtepomp kan richting de 5.000 kWh of meer gaan.
Wat betekent dat verbruik in kosten?
Om het verbruik om te rekenen naar kosten, heb je de actuele elektriciteitsprijs nodig. Naar schatting rond 2025 betaalt een gemiddeld huishouden in Nederland zo’n 0,30 tot 0,35 euro per kWh (afhankelijk van je contract en leverancier). Op basis daarvan komen de jaarlijkse stroomkosten voor een lucht-water warmtepomp globaal op:
| Verbruik | Kosten bij €0,30/kWh | Kosten bij €0,35/kWh |
|---|---|---|
| 3.000 kWh | € 900 | € 1.050 |
| 4.000 kWh | € 1.200 | € 1.400 |
| 5.000 kWh | € 1.500 | € 1.750 |
Let op: dit zijn de kosten voor de warmtepomp zelf. Je totale energierekening hangt ook af van je overig stroomverbruik. Ter vergelijking: een gemiddeld huishouden dat nog op aardgas staat, betaalt voor verwarming en warm water jaarlijks al snel 1.500 tot 2.000 euro of meer, afhankelijk van het verbruik en de gasprijs.
De COP: minder verbruiken dankzij efficiëntie
Het verbruik van een lucht-water warmtepomp is relatief laag vergeleken met de hoeveelheid warmte die hij produceert. Dat komt door de COP (Coefficient of Performance): de verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte elektriciteit. Een COP van 3 betekent dat de warmtepomp voor elke kWh stroom die hij verbruikt, 3 kWh aan warmte levert.
In de praktijk schommelt de COP van een lucht-water warmtepomp tussen de 2,5 en 4, afhankelijk van de buitentemperatuur en de gewenste watertemperatuur. Bij vriesweer daalt de efficiëntie, bij milde temperaturen stijgt die. Hoe lager de aanvoertemperatuur van je verwarmingssysteem, hoe gunstiger de COP. Dit is meteen de reden waarom vloerverwarming zo goed combineert met een warmtepomp.
Zo beperk je het verbruik van je lucht-water warmtepomp
Er zijn een paar concrete dingen die je kunt doen om het verbruik omlaag te brengen, zonder in te leveren op comfort:
- Stel de aanvoertemperatuur zo laag mogelijk in. Elke graad lager scheelt in efficiëntie. Probeer te werken met de laagst mogelijke temperatuur waarbij het huis nog comfortabel warm wordt.
- Laat de warmtepomp continu draaien op lage stand. Aan- en uitschakelen kost meer energie dan gelijkmatig draaien. De meeste moderne warmtepompen regelen dit automatisch.
- Gebruik een nachtstroomtarief. Als je leverancier dal- en piekuren heeft, kun je de warmtepomp daar slim op laten draaien. Combineer dit eventueel met zonnepanelen voor extra besparing.
- Isoleer je woning goed. Dit is de meest directe manier om het verbruik te verlagen: minder warmteverlies betekent minder werk voor de warmtepomp.
- Zorg voor goed onderhoud. Een jaarlijkse controle door een erkend installateur voorkomt dat de warmtepomp inefficiënt gaat werken door vervuiling of slechte afstelling.
Wanneer is het verbruik te hoog?
Als je warmtepomp structureel aan de bovenkant van het verbruik zit, of zelfs boven de 5.000 kWh per jaar uitkomt, is dat een signaal dat er iets niet klopt. Mogelijke oorzaken zijn een verkeerde dimensionering (een te grote of te kleine warmtepomp), een hoge aanvoertemperatuur, slechte isolatie of een storing. In dat geval loont het om een installateur te laten meekijken. Soms is een kleine aanpassing in de instellingen al genoeg om het verbruik flink te verlagen.
Het verbruik van een lucht-water warmtepomp is dus geen vast getal, maar het resultaat van keuzes in je woning en installatie. Met de juiste instellingen, een goed geïsoleerde woning en eventueel zonnepanelen erbovenop, is een lucht-water warmtepomp in de meeste gevallen een stuk zuiniger dan stoken op gas.
