Het stroomverbruik van mechanische ventilatie ligt gemiddeld tussen de 75 en 200 kWh per jaar, afhankelijk van het type systeem, de ingestelde stand en of het systeem slim reageert op de luchtkwaliteit. Dat komt neer op zo’n 15 tot 40 euro per jaar bij een stroomprijs van rond 0,25 euro per kWh. Goedkoop in gebruik dus, maar de verschillen tussen systemen lopen verder uiteen dan veel mensen denken.
Wat bepaalt het stroomverbruik van mechanische ventilatie?
Het grootste verschil zit in hoe het systeem wordt aangestuurd. Een systeem dat de hele dag op een vaste stand draait, verbruikt meer dan een systeem dat alleen harder gaat als dat nodig is. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk staat bij veel huizen de ventilatie standaard op een hogere stand ingesteld dan nodig is.
Drie factoren bepalen het verbruik het meest:
- Het type systeem. Een eenvoudig C-systeem (mechanische afvoer, natuurlijke toevoer) verbruikt doorgaans minder dan een D-systeem met zowel mechanische aan- als afvoer.
- De instelling en het gebruik. Op de laagste stand verbruikt een ventilatiebox maar een paar watt. Op de hoogste stand kan dat oplopen tot 50 watt of meer.
- Slim of manueel. Een vraaggestuurd systeem (ook wel CO2- of vochtgestuurd) schaalt automatisch op en af. Een manueel systeem draait op wat jij instelt, en mensen laten dat vaak te hoog staan.
Stroomverbruik in de praktijk: concrete cijfers
Een goed voorbeeld is de DucoBox Silent, een veelgebruikt ventilatiesysteem. Bij een vraaggestuurd systeem daalt het jaarverbruik van 120,2 kWh naar 86,8 kWh vergeleken met een manuele instelling. Dat scheelt zo’n 33 kWh per jaar, ofwel circa 8 euro bij een stroomprijs van 0,25 euro per kWh. Geen enorm bedrag, maar over tien jaar telt het op.
Bij een manueel systeem zet je de ventilatie aan vlak voor het douchen en achteraf weer lager. Klinkt efficiënt, maar mensen vergeten het regelmatig. Het resultaat is dat de ventilatie onnodig lang op de hoge stand blijft draaien, wat het verbruik omhoog trekt.
Ter vergelijking: een gemiddelde koelkast verbruikt zo’n 150 tot 250 kWh per jaar. Mechanische ventilatie zit dus in dezelfde orde van grootte als één van de kleinere verbruikers in huis.
Systeem C of D: welk type verbruikt meer?
Bij systeem C (balansventilatie zonder warmteterugwinning) is er alleen een mechanische afvoer. De motor is relatief eenvoudig en het verbruik ligt aan de lage kant, vaak onder de 100 kWh per jaar bij normaal gebruik.
Systeem D heeft zowel een mechanische aan- als afvoer en bevat een warmtewisselaar. Dat systeem verbruikt meer stroom door de extra ventilatoren, maar wint tegelijkertijd warmte terug uit de afgevoerde lucht. Die teruggewonnen warmte verlaagt je stookkosten. Per saldo is systeem D daardoor energiezuiniger dan systeem C, ook al is het directe stroomverbruik hoger. Het rendement van de warmteterugwinning ligt bij moderne systemen tussen de 85 en 95 procent.
Slim aansturen verlaagt het verbruik aanzienlijk
Een vraaggestuurd systeem meet CO2, vocht of vluchtige stoffen (VOS) en past de ventilatiesnelheid daarop aan. Als er niemand thuis is of de luchtkwaliteit goed is, draait het systeem op de laagste stand. Dat levert in de praktijk een besparing op van 20 tot 40 procent ten opzichte van een systeem dat constant op een vaste middelhoge stand draait.
Voor een gemiddeld huishouden scheelt dat naar schatting 30 tot 50 kWh per jaar. Niet alleen goedkoper in gebruik, maar ook beter voor het comfort: het systeem ventileert alleen als het echt nodig is, waardoor het minder geluid maakt op rustige momenten.
Rekenvoorbeeld: jaarkosten mechanische ventilatie
| Situatie | Verbruik per jaar | Kosten per jaar (€0,25/kWh) |
|---|---|---|
| Systeem C, manueel, regelmatig hoge stand | circa 120 kWh | circa €30 |
| Systeem C, vraaggestuurd | circa 87 kWh | circa €22 |
| Systeem D, modern met WTW | 150 tot 200 kWh | circa €38 tot €50 |
De bedragen in de tabel zijn gebaseerd op bekende praktijkcijfers en een stroomprijs van €0,25 per kWh. Jouw werkelijke kosten hangen af van de actuele stroomprijs en het specifieke model dat je hebt.
Al met al is mechanische ventilatie een van de goedkopere apparaten in huis als het gaat om stroomverbruik. Wil je het verbruik laag houden, kies dan voor een vraaggestuurd systeem en stel de basisstand niet hoger in dan nodig. Bij systeem D weegt het extra stroomverbruik bijna altijd ruimschoots op tegen de besparing op je verwarmingskosten.
