Het energieverbruik van een kantoor hangt sterk af van de grootte van het pand. Kleine kantoren tot 250 m² verbruiken gemiddeld zo’n 17 kubieke meter aardgas en 57 kilowattuur elektriciteit per vierkante meter per jaar, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Hoe groter het kantoor, hoe meer het totale verbruik oploopt, al daalt het verbruik per m² bij grotere panden vaak iets door schaalvoordelen.
Voor een kantoorhouder of facilitair manager is het nuttig om te weten waar dat verbruik vandaan komt en wat je er realistisch aan kunt doen. Hieronder lees je de belangrijkste verbruikers, hoe je je eigen verbruik beoordeelt en welke stappen het meeste opleveren.
Waar gaat het energieverbruik in een kantoor naartoe?
Verwarming is veruit de grootste post in de meeste kantoren. Aardgas wordt gebruikt voor verwarming en warm water, en dat merk je direct terug in het gasverbruik per m². Bij slecht geïsoleerde panden loopt het gasverbruik flink op, zeker in oudere kantoorgebouwen met enkelvoudig glas of weinig dakisolatie.
Het elektriciteitsverbruik in een kantoor bestaat uit een mix van posten:
- Verlichting (in veel kantoren nog een grote verbruiker, zeker met oudere TL-armaturen)
- Computers, beeldschermen en randapparatuur
- Koeling en klimaatbeheersing (airconditioning, ventilatiesystemen)
- Koffiezetapparaten, koelkasten en andere keukenapparatuur
- Liften en andere installaties
Verlichting en klimaatbeheersing zijn samen goed voor een groot deel van het totale elektriciteitsverbruik. In kantoren met veel glazen gevels kan de koelingsbehoefte in de zomer hoog uitvallen, wat het elektriciteitsverbruik in die maanden flink verhoogt.
Gemiddeld energieverbruik kantoor per m²
Het CBS publiceert energiekentallen voor de utiliteitsbouw, opgedeeld naar type gebouw en oppervlakteklasse. Voor kantoren gelden de volgende gemiddelden (CBS-data, gepubliceerd 2019, gebaseerd op metingen uit de dienstensector):
| Oppervlakteklasse | Aardgas (m³/m²/jaar) | Elektriciteit (kWh/m²/jaar) |
|---|---|---|
| 0 tot 250 m² | 17,3 | 57,2 |
Voor grotere kantoren wijken de cijfers af. Heb je een pand van 500 m² of meer, dan loont het de moeite om je eigen jaarverbruik te vergelijken met de CBS-kentallen voor jouw oppervlakteklasse. Zit je er duidelijk boven, dan is er winst te halen.
Een concreet voorbeeld: een kantoor van 200 m² verbruikt op basis van deze gemiddelden zo’n 3.460 m³ aardgas en 11.440 kWh elektriciteit per jaar. Tegen huidige energieprijzen kan dat al snel neerkomen op een jaarnota van naar schatting enkele duizenden euro’s, afhankelijk van de contractprijs.
Wanneer is je verbruik te hoog?
Het heeft weinig zin om je totale verbruik te beoordelen zonder het om te rekenen naar verbruik per m². Deel je jaarverbruik gas en elektriciteit door je bruikbaar vloeroppervlak, dan kun je je cijfers rechtstreeks vergelijken met de CBS-kentallen. Zit je er meer dan 20 procent boven, dan is er waarschijnlijk iets aan de hand: slechte isolatie, verouderde installaties, veel standbyverlies of een inefficiënt ventilatiesysteem.
Bezettingsgraad speelt ook een rol. Een kantoor dat door tien mensen wordt gebruikt heeft een ander profiel dan een pand waar honderd mensen zitten. Een hoger aantal aanwezigen verhoogt het elektriciteitsverbruik, maar kan de verwarmingsbehoefte juist iets verlagen doordat mensen en apparatuur warmte afgeven.
De meest effectieve maatregelen om energie te besparen
Led-verlichting vervangen is een van de snelste terugverdienmaatregelen. Vervanging van oudere TL-armaturen door led kan het verlichtingsverbruik met 40 tot 60 procent verlagen, en de terugverdientijd ligt in veel gevallen onder de vijf jaar. Combineer dit met aanwezigheidsdetectie, zodat verlichting automatisch uitgaat in lege ruimtes.
Verwarmingsinstallaties verdienen aandacht als het gasverbruik hoog is. Een goed ingestelde cv-installatie met ruimtethermostaten per zone, gecombineerd met verlaging van de nachttemperatuur en weekendstand, kan al snel 10 tot 20 procent gas besparen zonder dat medewerkers er iets van merken.
Standby-verbruik wordt vaak onderschat. Computers, beeldschermen, printers en koffiezetapparaten die de hele nacht aan blijven staan verbruiken continu energie. Een kantoor van tien werkplekken kan op jaarbasis honderden kilowatturen verliezen aan apparatuur die niemand gebruikt. Slimme stekkerdozen of een bewustwordingscampagne binnen het team helpen dit aan te pakken.
Isolatie en glas zijn grotere investeringen, maar leveren structureel lager gasverbruik op. Zeker bij een ouder kantoorpand met enkel of oud dubbelglas is het verstandig een energiescan te laten uitvoeren. Veel gemeenten en provincies hebben subsidieregelingen voor verduurzaming van bedrijfspanden; het Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) biedt een overzicht van actuele regelingen.
Energiemonitoring: weet wat je verbruikt
Wie zijn energieverbruik niet bijhoudt, weet ook niet of een maatregel iets heeft opgeleverd. Een slimme meter of een apart submetersysteem per ruimte of installatie maakt het mogelijk om pieken en verspilling direct te zien. Sommige energieleveranciers bieden dashboards aan waarmee je het verbruik per dag of per uur kunt volgen. Dat klinkt als gedoe, maar het is de basis voor elke serieuze besparing.
Vergelijk je maandverbruik structureel met dezelfde maand in het voorgaande jaar, rekening houdend met bezettingsgraad en buitentemperatuur. Zo zie je trends en reageer je op tijd als het verbruik onverklaard oploopt.
Het energieverbruik van een kantoor is goed te sturen als je weet waar het verbruik zit en hoe je eigen cijfers zich verhouden tot het gemiddelde. Begin met de CBS-kentallen als referentie, rekening houdend met je oppervlakte, en pak daarna de laaghangende frucht aan: led, verwarmingsinstellingen en standby-verbruik. Dat levert in de meeste kantoren merkbaar resultaat zonder grote investeringen.
