Een thermostaat is voor de meeste mensen iets wat gewoon aan de muur hangt, maar weinig mensen weten hoeveel invloed het apparaatje heeft op je gasrekening en comfort thuis. Wie zijn verwarming goed regelt, kan honderden euro’s per jaar besparen zonder het koud te krijgen. Dat klinkt aantrekkelijk, en dat is het ook. Maar dan moet je wel weten hoe zo’n apparaat werkt en wat de verschillen zijn tussen de modellen die er bestaan.
Hoe een thermostaat de verwarming aanstuurt
Een verwarmingsregelaar meet de temperatuur in de ruimte en vergelijkt die met de temperatuur die jij hebt ingesteld. Zodra het te koud wordt, stuurt het apparaat een signaal naar de cv ketel om te starten. Gaat de ruimte warm genoeg zijn, dan stopt de ketel weer. Bij oudere modellen werkt dit op een eenvoudige aan of uit manier. Modernere versies kunnen de ketel ook moduleren, wat betekent dat de ketel zachter brandt als er minder warmte nodig is. Dat is zuiniger dan steeds op vol vermogen opstarten en weer stoppen. Het verschil in gasverbruik tussen een modulerende en een niet modulerende regeling kan oplopen tot enkele tientallen procenten per jaar.
Soorten thermostaten en wat ze kunnen
Er zijn grofweg drie soorten verwarmingsregelaars te onderscheiden. De eenvoudigste is de kamerthermostaat zonder tijdinstelling: je draait aan een knop en de gewenste temperatuur wordt aangehouden. De klokthermostaat is een stap verder en laat je vooraf instellen op welke tijden het warmer of koeler mag zijn. Zo hoef je elke dag niet zelf aan de knop te draaien. De meest geavanceerde variant is de programmeerbare digitale thermostaat, ook wel slimme thermostaat genoemd. Dit apparaat verbindt zich met je wifi en kun je via een app op je telefoon bedienen, ook als je niet thuis bent. Sommige modellen leren na een tijdje jouw dagelijkse gewoonten en passen de verwarming daar automatisch op aan. Er zijn zelfs versies die met bewegingssensoren of via je telefoon kunnen herkennen of er iemand thuis is, zodat ze de verwarming automatisch verlagen als iedereen weg is.
Temperatuur instellen voor comfort en besparing
De meeste mensen zetten hun verwarming op 20 of 21 graden overdag, maar hogere instellingen zijn zelden nodig. Elke graad lager scheelt gemiddeld ongeveer 6 procent aan gasverbruik. Dat betekent dat je door de temperatuur ’s nachts of overdag als je weg bent met 3 graden te verlagen, al snel 15 tot 20 procent kunt besparen. Een goede instelling voor de slaapkamer ligt vaak rond de 16 graden, terwijl je in de woonkamer overdag comfortabel zit op 19 of 20 graden. Het is daarbij slim om de verwarming niet volledig uit te zetten als je weggaat, maar hem op een lagere stand te laten staan. Een koude woning volledig opwarmen kost namelijk meer energie dan een iets afgekoelde woning op temperatuur brengen.
Slimme functies die echt verschil maken
Een van de handigste functies van een moderne verwarmingsregelaar is de mogelijkheid om de temperatuur per kamer apart in te stellen. Dit werkt via slimme radiatorknoppen die je op elk verwarmingselement plaatst. Zo verwarm je alleen de kamers die je op dat moment gebruikt en laat je de rest koeler. Verder bieden veel slimme modellen inzicht in je energieverbruik via een app. Je ziet precies hoeveel gas je verbruikt en wat je bespaart ten opzichte van de week daarvoor. Dat maakt het makkelijker om bewuste keuzes te maken. Ook de zelfleerfunctie is de moeite waard: de thermostaat houdt bij hoe lang het duurt om een ruimte op te warmen en begint op het juiste moment alvast met verwarmen, zodat het warm is op het moment dat jij dat wilt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bespaar je met een slimme thermostaat ten opzichte van een gewone?
Met een slimme verwarmingsregelaar kun je gemiddeld 10 tot 15 procent besparen op je gasverbruik in vergelijking met een eenvoudige kamerthermostaat. Dit komt doordat het apparaat de verwarming automatisch aanpast aan jouw gedrag en de woning niet onnodig verwarmt.
Kan een slimme thermostaat op elke cv ketel worden aangesloten?
De meeste slimme verwarmingsregelaars werken op vrijwel alle gangbare cv ketels. Wel is het verstandig om vooraf te controleren of het model dat je wilt kopen compatibel is met jouw ketel, met name als je wilt gebruikmaken van modulerende sturing. Die functie vereist een specifiek communicatieprotocol dat niet elke ketel ondersteunt.
Is een thermostaat ook te bedienen zonder smartphone?
Ja, alle slimme thermostaten hebben ook een display op het apparaat zelf. Je kunt de temperatuur gewoon instellen via de knoppen op de regelaar, zonder app of telefoon. De smartphone app is een extra mogelijkheid, geen verplichting.
Wat is het verschil tussen een thermostaat per kamer en een gewone thermostaat?
Een gewone verwarmingsregelaar meet de temperatuur op één plek, meestal in de woonkamer, en stuurt de hele verwarming aan op basis daarvan. Met een systeem per kamer, via slimme radiatorknoppen, stel je voor elke ruimte apart in wanneer en hoe warm die moet zijn. Dat geeft meer controle en kan extra besparing opleveren.